Dit artikel is overgenomen van RD.nl - Auteur: Michiel Bakker (RD redacteur kerk en godsdienst)

Alle Grieken hebben het Evangelie nodig. Vanuit dat verlangen deelden vrijwilligers in de Griekse stad Volos huis aan huis 65.000 Nieuwe Testamenten uit. Het project ontstond uit een bijzondere samenwerking tussen een protestantse predikant en een Grieks-orthodoxe bisschop.

Gebroederlijk zitten mgr. Metropolitan Ignatios en ds. Meletis Meletiadis naast elkaar aan tafel voor een interview via Teams. Terwijl er op veel plaatsen geen contact is tussen de grote Grieks-orthodoxe parochie en kleine protestantse kerken trekken de twee al jaren met elkaar op.
Advertentie

Mgr. Ignatios woont in Volos, een stad in het midden van Griekenland met 160.000 inwoners. Hij is verantwoordelijk voor het bisdom Demetrias, waar 160 parochies en ongeveer 200 priesters onder vallen. Ook is hij voorzitter van het Griekse Bijbelgenootschap, waarin orthodoxen, rooms-katholieken en protestanten samenwerken.

Mgr. Metropolitan Ignatios (l.) van de Grieks-Orthodoxe Kerk en ds. Meletis Meletiadis van de Grieks-Evangelische Kerk zetten zich samen in voor het verspreiden van Nieuwe Testamenten in de Griekse stad Volos. beeld RD

Ds. Meletiadis is voorzitter van het uitvoerend comité van dit Bijbelgenootschap. Hij is verbonden aan de Grieks-evangelische kerk in Volos. Deze protestantse gemeente met een gereformeerde signatuur telt ongeveer zeventig leden met uiteenlopende nationaliteiten.

„Onder hen zijn Grieken, maar bijvoorbeeld ook enkele vrouwen uit Nederland, Duitsland, Finland en Engeland die met een Griek zijn getrouwd”, vertelt de predikant. „Een andere groep zijn Albanese vluchtelingen, de meesten met een moslimachtergrond. Zij kwamen hier in de jaren negentig, werden met open armen verwelkomd, gingen de Bijbel lezen, namen Jezus aan als hun Redder en werden gedoopt.”

De predikant, oud-voorzitter van de synode van de Grieks-Evangelische Kerk, heeft het verlangen om het Evangelie met anderen te delen. „In Griekenland is 2000 jaar geleden geëvangeliseerd door de apostel Paulus. Het is een christelijk land, maar we zijn op een punt gekomen dat veel van onze mensen, ook al zijn ze geboren in een orthodoxe familie en gedoopt in een orthodoxe kerk, onwetend zijn over het christelijk geloof. Ook komt er in Griekenland veel syncretisme voor. De mensen hebben her-evangelisatie nodig.”

Paulus
In de Griekse context is evangeliseren niet eenvoudig, weet ds. Meletiadis. „De meeste inwoners, 98 procent, behoren tot de Grieks-Orthodoxe Kerk. Als we als protestanten Bijbels of traktaten uitdelen, hebben sommige priesters het idee dat we hun kudde binnendringen en mensen willen overhalen om protestant te worden. Dat begrijp ik, maar daar ben ik niet op uit. Mensen moeten Christus ontmoeten en we ontmoeten Hem in het Evangelie. Daar gaat het om.”

„De meeste mensen hebben naast iconen een Bijbel of Nieuwe Testament in huis in een taal die ze niet begrijpen”
Mgr. Metropolitan Ignatios, Grieks-orthodoxe bisschop
Advertentie

Vanuit die gedachte zocht ds. Meletiadis enkele jaren geleden samenwerking met de Grieks-Orthodoxe Kerk. „De beste manier om te her-evangeliseren is mensen precies hetzelfde te geven wat Paulus de eerste keer deed: het Evangelie”, zegt hij. Zo ontstond het plan om huis aan huis Nieuwe Testamenten uit te delen.
Dat idee vond weerklank bij bisschop Ignatios. „We hebben het voorrecht dat het Nieuwe Testament is geschreven in onze taal, maar dat is 2000 jaar geleden. De meeste mensen hebben naast iconen een Bijbel of Nieuwe Testament in huis in een taal die ze niet begrijpen. Als ze een Boek hebben dat ze begrijpen, zullen ze het gaan lezen”, zegt de bisschop.

Begin jaren tachtig bracht het Griekse Bijbelgenootschap een vertaling van het Nieuwe Testament uit, die door de Grieks-Orthodoxe Kerk werd erkend. Mgr. Ignatios en ds. Meletiadis besloten de handen ineen te slaan om deze te verspreiden onder alle huishoudens in het departement Magnisia, waarvan Volos de hoofdstad is.

Wonder
Ds. Meletiadis noemt de samenwerking „een wonder, een zegen van God waar we dankbaar voor zijn. We werken vanuit een gezamenlijke basis: het Evangelie en ons geloof in Jezus.”
Sinds 2021 gaan elke zondagmiddag zo’n tien vrijwilligers in de periode van oktober tot en met april –„De andere maanden is het te warm”– op pad om Nieuwe Testamenten te verspreiden. Zij komen behalve uit de kleine Grieks-evangelische gemeente in Volos uit andere protestantse kerken in en buiten Griekenland. „We kregen ook hulp van een groep uit Nederland. De bisschop ontvangt dergelijke groepen en verwelkomt hen met een diner.”

„We werken vanuit een gezamenlijke basis: het Evangelie en ons geloof in Jezus”

Ds. Meletis Meletiadis, predikant Grieks-Evangelische Kerk

De aanpak is telkens hetzelfde. Vrijwilligers vullen tasjes van het bisdom met een Nieuwe Testament. Mgr. Ignatios licht vooraf de lokale priesters in wanneer deze uitgaven in hun parochies worden verspreid. Het startpunt is altijd de lokale parochiekerk, waar de priester een speciaal, in leer gebonden Nieuwe Testament ontvangt. „Veel priesters worden door dit initiatief bemoedigd”, zegt mgr. Ignatios. „Ze merken dat ze niet alleen staan.”

De tasjes worden niet persoonlijk aan de inwoners overhandigd, maar aan de deur gehangen of bij de ingang van een woning gelegd, „als een geschenk van de bisschop aan zijn kudde”, zegt ds. Meletiadis. Inmiddels werden er op deze manier 65.000 Nieuwe Testamenten verspreid. Op de laatste parochie na is daarmee het hele departement Magnisia bereikt.

Hoe reageerden inwoners op de verspreiding van de Nieuwe Testamenten?
Mgr. Ignatios: „Velen ervoeren het als een grote verrassing dat ze dit van het bisdom kregen. Ze dachten dat alleen Jehovah’s Getuigen Bijbels uitdelen. Ook vonden ze het bijzonder om te horen dat we samenwerken met christenen uit verschillende landen.”

Kreeg u ook kritische reacties over dit project en de samenwerking tussen beide kerken?
Mgr. Ignatios: „In Volos en omgeving levert dit geen problemen op. We zijn erin geslaagd onze mensen ervan te overtuigen dat deze samenwerking veel goeds heeft gebracht.”

Ds. Meletiadis: „Ik ga zelf altijd mee als er Bijbels worden verspreid. Het is een paar keer gebeurd dat mensen naar ons toe kwamen en het Nieuwe Testament teruggaven. Dat waren er niet meer dan 50 op de 65.000 die we hebben uitgedeeld. Sommigen zeiden dat ze niet geïnteresseerd zijn in het christelijk geloof. Dan namen we het tasje weer aan en wensten hun vriendelijk Gods zegen toe.”

Hebt u er zicht op of mensen het Nieuwe Testament daadwerkelijk gaan lezen?
Mgr. Ignatios: „We hebben veel berichten gehoord van mensen die inderdaad zijn begonnen erin te lezen, omdat ze deze vertaling kunnen begrijpen. Sommigen gingen persoonlijk Bijbellezen, anderen als gezin.”

Ds. Meletiadis: „Natuurlijk zullen er ook mensen zijn die het in de boekenkast zetten en laten staan. Maar God zegt: „Mijn Woord zal niet ledig tot Mij wederkeren.” Als het daar staat is er in de volgende generatie misschien iemand die het Nieuwe Testament pakt en gaat lezen.”

Mgr. Ignatios: „Een andere vrucht van dit project is dat we nieuwe Bijbelstudies zijn begonnen. Een deel van degenen die het Evangelie zijn gaan lezen, wil er meer over leren. Ik ben een wekelijkse Bijbelstudie gestart over het Evangelie van Lukas. Mensen kunnen die online volgen, maar het is ook bedoeld als voorbeeld voor de priesters om in hun eigen parochie een Bijbelstudie te beginnen. Een hoogleraar Nieuwe Testament aan de theologische faculteit in Thessaloniki biedt nu een cursus voor priesters aan met als doel hun parochianen te leren de Bijbel te lezen en bestuderen.”

Ds. Meletiadis: „Velen volgen de Bijbelstudies van de bisschop op YouTube. Ik heb ze ook beluisterd en vind ze geweldig.” Met een brede lach: „En dat zeg ik als protestants, gereformeerd christen.”

Krijgt het project een vervolg?
Mgr. Ignatios: „Een van de resultaten van dit project is dat bisschoppen in andere delen van Griekenland eveneens huis aan huis Nieuwe Testamenten willen aanbieden in hun bisdom. In Karditsa, 100 kilometer ten westen van Volos, hopen we daar in november mee te beginnen. Ook andere bisschoppen zijn geïnteresseerd.”

Nederlandse hulp voor Grieks Bijbelproject
Bij het verspreiden van Nieuwe Testamenten in de Griekse stad Volos kregen ds. Meletis Meletiadis en mgr. Metropolitan Ignatios onder meer hulp vanuit Nederland, op initiatief van Judith van Ekris (71) uit Werkendam.

Van Ekris komt al vele jaren in Griekenland. In 2015 werd ze door de hervormde gemeente in Werkendam (wijk 1) uitgezonden naar de Griekse hoofdstad Athene. Daar werkte ze, met financiële steun van een thuisfrontcommissie, eerst een jaar onder vluchtelingen via de christelijke organisatie Operatie Mobilisatie (OM). Aansluitend was ze enkele jaren als social worker actief voor het Leger des Heils in Griekenland.

Van Ekris sloot zich aan bij de kleine Grieks-evangelische kerk in Piraeus. Via een bevriende collega bij OM kreeg ze contact met ds. Meletiadis, verbonden aan de gemeente in Volos. „In 2020 hoorde ik van zijn Bijbelproject. Dit initiatief van deze bevlogen dominee van een Grieks minikerkje sprak me aan.”
Zelf had Van Ekris vanaf het begin van haar „missie” in Griekenland gehoopt contact te krijgen en te kunnen samenwerken met de Grieks-Orthodoxe Kerk, maar dat was niet gelukt. „Over het algemeen zijn protestanten in Griekenland negatief over de Grieks-Orthodoxe Kerk. Ik begrijp dat wel. Veel Grieks-orthodoxen hebben een relatie met de kerk, maar geen persoonlijk geloof. Als je hun vraagt wat ze geloven, zeggen ze: Vraag dat maar aan de priester. Omgekeerd beschouwen veel Grieks-orthodoxen de protestanten als ketters. Ik vond het dan ook bijzonder dat ds. Meletiadis vriendschap had gesloten met de bisschop en met hem samenwerkte.”

Van Ekris biedt haar Nederlandse achterban de mogelijkheid om naast een gift voor haar werk in Athene een donatie te geven voor het Bijbelproject in Volos. Daar blijft het niet bij. Nadat ze in 2021 is teruggekeerd naar Nederland zoekt ze financiële steun voor de Bijbelverspreiding in Griekenland. Uiteindelijk levert dat een bedrag van 11.000 euro op, met name vanuit de hervormde gemeenten in Werkendam en in haar geboorteplaats Veen.

In 2023 reist Van Ekris, die als zzp’er geregeld projecten in Griekenland steunt, met acht vrijwilligers uit Werkendam en Veen naar Volos om te helpen bij de Bijbelverspreiding. De Griekse vrijwilligers gaan doorgaans alleen op zondagmiddag op pad, maar de Nederlandse groep doet dat vijf dagen achtereen. Met een busje bezoeken ze dorpen in de gemeente Volos.

„Je zou kunnen zeggen dat veel Grieken nog steeds geloven in een onbekende God”
Judith van Ekris, Nederlandse vrijwilliger in Griekenland

Voor Van Ekris, die in de loop der jaren Grieks leert spreken, is het een bijzondere ervaring om daar het Evangelie te verspreiden. Hoewel de vrijwilligers niet aanbellen, maar een tasje met een Nieuwe Testament aan de voordeur hangen, raakt ze geregeld met bewoners in gesprek. „Soms kwamen mensen naar buiten en vroegen wat we precies deden. Als ik vertelde dat we een geschenk van de bisschop kwamen brengen, reageerden ze vaak verrast. Doordat het van het bisdom kwam, vertrouwden ze ons.”

„Je zou kunnen zeggen dat veel Grieken nog steeds geloven in een onbekende God, zoals we lezen in Handelingen 17”, zegt Van Ekris. „Ik hoop dat ze door dit Bijbelproject, dat op andere plaatsen in Griekenland een vervolg krijgt, Hem echt leren kennen.”

Toevoeging JudithgoesGreece
Met uw hulp kunnen we dit project blijven steunen, doneer hier voor dit project!